Od kiedy liczyć przedawnienie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem?
W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwala się korzystna dla jednostek samorządu terytorialnego wykładnia dotycząca przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
NSA wskazuje, że dotacja oświatowa ma charakter roczny, nawet jeżeli jest wypłacana w miesięcznych transzach. Oznacza to, że nie można automatycznie liczyć 5-letniego terminu przedawnienia od końca roku, w którym środki zostały przekazane beneficjentowi. Kluczowe znaczenie ma rok rozliczenia dotacji. Skoro dotacja za dany rok budżetowy podlega rozliczeniu po zakończeniu tego roku, to bieg terminu przedawnienia obowiązku jej zwrotu rozpoczyna się od końca roku następującego po roku, za który dotacji udzielono.
W praktyce oznacza to, że dla dotacji udzielonej za 2020 r. termin przedawnienia nie powinien być liczony od końca 2020 r., lecz od końca 2021 r. Pięcioletni termin upływa zatem dopiero 31 grudnia 2026 r. Nie jest to formalnie „6-letni termin przedawnienia”. Termin nadal wynosi 5 lat, ale jego bieg rozpoczyna się później — od końca roku, w którym dotacja podlegała rozliczeniu, a nie od końca roku jej wypłaty.
Takie stanowisko potwierdzają m.in. wyroki NSA z dnia 22 października 2025 r., sygn. I GSK 1464/22, oraz z dnia 19 marca 2026 r., sygn. I GSK 1171/23. NSA podkreślił w nich, że samo powstanie obowiązku zwrotu dotacji nie oznacza jeszcze rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia. Dla zastosowania art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej znaczenie ma bowiem koniec roku, w którym upłynął termin płatności obowiązku zwrotu, a nie sam rok wypłaty dotacji.
Dla organów dotujących oznacza to istotne wzmocnienie możliwości dochodzenia zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Dla beneficjentów dotacji jest to natomiast sygnał, że zarzut przedawnienia wymaga każdorazowo dokładnej analizy — samo upływanie 5 lat od roku wypłaty dotacji nie musi jeszcze oznaczać przedawnienia obowiązku jej zwrotu.